İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), tedavisi zor yumurtalık (over) kanseri için son 20 yılda geliştirilen ilk büyük ve çığır açıcı tedaviyi hastaların kullanımına sundu. Geleneksel kemoterapinin aksine sadece kanserli hücreleri hedef alarak vücudu yıpratmayan bu yeni ilaç, hastalara hem daha uzun bir ömür hem de çok daha yüksek bir yaşam kalitesi vaat ediyor.

"Hayatımın Büyük Bir Kısmını Geri Kazandım"

Mirvetuximab soravtansine adı verilen bu yeni ilaç, kemoterapinin zayıflatıcı yan etkilerini büyük ölçüde azaltıyor. Kuzey Londra'da yaşayan ve 2023 yılında yumurtalık kanseri teşhisi konulan 64 yaşındaki Patricia Hill, birçok standart kemoterapi seansının ardından bu yılın Ocak ayında yeni ilacı kullanmaya başladı.

İki tedavi arasındaki farkı "gece ile gündüz gibi" sözleriyle tanımlayan Patricia, ilacın hayatının büyük bir kısmını kendisine geri verdiğini belirtiyor. Geleneksel tedaviye kıyasla kendini çok daha az yorgun ve hasta hisseden Patricia, bu ilacı "oyunun kurallarını değiştiren bir dönüm noktası" olarak nitelendiriyor. Yeni tedavi sayesinde Patricia artık Londra'nın dünyaca ünlü West End tiyatrolarında gösterilere gidebiliyor, restoranlarda yemek yiyebiliyor, Chelsea Çiçek Fuarı'na katılabiliyor ve İrlanda'daki ailesini ziyaret edebiliyor.

İngiltere'de her yıl yaklaşık 7.750 yumurtalık kanseri vakası görülüyor ve yılda 400'e yakın hastanın bu yeni tedaviden faydalanması bekleniyor.

İlaç Nasıl Çalışıyor: Bir "Truva Atı" Stratejisi

Tıp dünyasında bir "biyolojik füze" olarak adlandırılan bu ilaç, kanseri daha yüksek bir dozla vururken yan etkileri en aza indirgeyen gelişmiş bir kemoterapi formudur.

İlaç, vücudun enfeksiyonlarla savaşmak için kullandığı antikorlara benzer bir yapıya entegre edilmiş güçlü bir kemoterapi ajanından oluşuyor. Bu özel antikorlar, bazı yumurtalık kanseri hücrelerinin dış yüzeyinde bulunan "folat reseptörü alfa" adlı işaretleri tanıyacak şekilde tasarlanmıştır.

Antikorlar doğrudan kanserli hücrelere giderek yüzeylerine tutunur ve hücre tarafından emilir. Hücrenin içine girdiklerinde ise toksik yüklerini serbest bırakarak kanseri içeriden yok ederler. Yunan mitolojisindeki efsaneden yola çıkılarak, bu yönteme tıpta 'Truva Atı' terapisi de denmektedir. Kemoterapiye yanıt vermeyen kanserlerin yaklaşık %30-40'ında bu reseptör işaretleri bulunmaktadır.

Daha Uzun Yaşam, Daha Az Yan Etki

İlaç, hastaların yaşam süresini standart kemoterapiyle ortalama 12,8 aydan, 16,5 aya kadar çıkarıyor. Ancak doktorlar ve hastalar için en can alıcı nokta, yaşam kalitesindeki muazzam artış. Yeni tedavide kadınlar saçlarını kaybetmiyor ve geleneksel kemoterapide olduğu gibi haftalık ağır seanslar yerine, her üç haftada bir damar yoluyla (serum) ilacı almaları yeterli oluyor.

2017 yılında teşhis konulan ve ilacın etkinliğini kanıtlayan klinik denemelere katılan 71 yaşındaki Jenny Green, süreci şöyle anlatıyor: "İlacı neredeyse hiçbir yan etki yaşamadan tolere ettim, bu inanılmaz bir şey! Çektirdiğim son taramada kanser modüllerimin küçüldüğü ve kan değerlerimin normale döndüğü görüldü. Bunları duymak gerçekten çok güzel."

Uzmanlar ve Vakıflar Karardan Memnun

UCLH'de klinik denemeleri yürüten Dr. Rowan Miller, 20 yıllık daha iyi bir ilaç arayışının ardından bu tedavinin NHS'e gelmesinden büyük heyecan duyduğunu belirterek; "Nihayet bu hasta grubu için hayatta kalma süresini uzatan, aynı zamanda hastaların tedavi sürecini rahat geçirdiği ve standart kemoterapiye göre başa çıkması çok daha kolay olan bir ilaç mevcut," dedi.

NHS ulusal kanser ilaçları klinik lideri Prof. Ruth Plummer, bu gelişmeyi tedavisi zor yumurtalık kanserlerinde "son yirmi yılın en önemli buluşu" olarak nitelendirdi.

İngiltere'nin önde gelen yumurtalık kanseri destek kuruluşlarından Ovacome'un CEO'su Victoria Clare ve Target Ovarian Cancer'dan Rachel Downing de kararı büyük bir sevinçle karşıladıklarını belirterek, yıllardır sınırlı tedavi seçenekleriyle mücadele eden hastalar ve aileleri için bunun "çok önemli bir an" olduğunu vurguladılar.

AbbVie ilaç şirketi tarafından geliştirilen ilaç, onay kurumları (NICE) tarafından gerekli şartları sağlayan yumurtalık, periton ve fallop tüpü kanseri hastaları için resmi olarak onaylanmış durumda.

Kaynak: BBC (James Gallagher, Sağlık ve Bilim Muhabiri)