İran ile ABD arasında olası bir ateşkes ve mutabakat için diplomatik temaslar sürerken, sahada karşılıklı saldırılar şiddetini artırıyor. Taraflar arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde henüz nihai bir metne ulaşılamadığı bildirilirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın masadaki taslak üzerinde ağırlaştırılmış şartlar talep ettiği öne sürüldü.

Sahada Karşılıklı Misillemeler Büyüyor

Diplomatik temaslara rağmen askeri çatışmalar hız kesmeden devam ediyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), hafta sonu İran'ın Keşm Adası ve Goruk bölgesindeki radar ile İHA komuta kontrol merkezlerine saldırı düzenlendiğini duyurdu.

"ABD savaş uçakları da hızla karşılık vererek, İran hava savunmasını, bir yer kontrol istasyonunu ve bölgesel sulardan geçen gemiler için açık tehdit oluşturan 2 İHA'yı etkisiz hale getirdi."

CENTCOM, bu operasyonun ABD'ye ait bir MQ-1 tipi insansız hava aracının uluslararası sularda uçarken İran tarafından düşürülmesine misilleme olarak yapıldığını ve ABD güçlerinde can kaybı yaşanmadığını açıkladı.

İran'dan Kuveyt'teki Üslere Yanıt İran'ın ABD saldırılarına yanıtı gecikmedi. İran ordusu, Kuveyt'teki ABD üslerini hedef aldı. Kuveyt genelinde sirenler çalarken, Kuveyt Ordusu hava savunma sistemlerinin İHA ve füze saldırılarına müdahale ettiğini duyurdu. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), saldırıların ABD'nin Sirik Adası'ndaki bir iletişim kulesini vurmasına karşılık olarak gerçekleştirildiğini ve ABD'nin saldırılara devam etmesi halinde çok daha geniş çaplı bir cevap verileceğini vurguladı.

Anlaşma Masasında Belirsizlik ve Trump'ın Yeni Talepleri

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, medyada yer alan anlaşma iddialarının resmiyet kazanana kadar spekülasyondan ibaret olduğunu belirtti. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı da mutabakat zaptı metninin son şeklini almadığını ve anlaşmanın tamamen geçersiz kalma ihtimalinin bulunduğunu aktardı.

ABD basınında yer alan haberler, anlaşmanın önündeki en büyük engelin ABD Başkanı Donald Trump'ın yeni talepleri olduğuna işaret ediyor:

• Axios'un İddiası: Trump, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum kapasitesinin daha sıkı kontrol altına alınmasını ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına dair ifadelerin değiştirilmesini istedi.

• New York Times (NYT) Raporu: Trump, İran'a dondurulmuş varlıkların iadesini içerebilecek maddelerden rahatsızlık duyarak Tahran'ın değerlendirmesine çok daha sert şartlar içeren revize edilmiş bir taslak sundu.

Tahran'dan Geri Adım Yok

İranlı yetkililer, hem masada hem de sahada taviz verilmeyeceğinin altını çiziyor.

"İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız." (İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf)

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Muhammed Ekberzade ise ABD'nin bölgede bataklığa saplandığını belirterek, İran füzelerinin Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD üslerini menziline alarak güvensiz hale getirdiğini savundu.

Cumhurbaşkanı'nın İstifa İddiası Yalanlandı İç politikada da hareketli günler geçiren İran'da, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın istifa ettiği yönündeki söylentiler kesin bir dille reddedildi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Dairesi Başkan Yardımcısı Mehdi Tabatabai, bu iddiaları "yabancı medyanın oyunları" olarak nitelendirdi ve İran halkının milli birliğinin bozulmayacağını kaydetti.

Krizin Arka Planı ve Hürmüz'de Son Durum

İki ülke arasındaki gerilim, Trump’ın 2025’te yeniden ABD Başkanı seçilmesinin ardından diplomatik bir çıkmazdan doğrudan askeri çatışmaya dönüşmüştü.

• Şubat 2026: ABD ve İsrail'in düzenlediği büyük hava operasyonunda İran Dini Lideri Ali Hamaney'in öldürülmesiyle ipler tamamen koptu.

• Mart 2026: Bu ağır darbeye misilleme yapan İran, küresel petrol ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'nı ulaşıma kapattı.

• Nisan 2026: ABD, misilleme olarak İran limanlarına yönelik geniş çaplı bir deniz ablukası başlatarak küresel bir enerji krizini tetikledi.

CENTCOM'un son verilerine göre, 13 Nisan'dan bu yana uygulanan deniz ablukası kapsamında 31 Mayıs itibarıyla İran limanlarına girmeye veya çıkmaya çalışan 118 ticari geminin rotası değiştirildi ve 5 gemi devre dışı bırakıldı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda sağlanan geçici ateşkese rağmen, masadaki son anlaşmazlıklar ve bölgedeki sıcak çatışmaların nereye evrileceği küresel kamuoyu tarafından endişeyle takip ediliyor.