DTÖ Genel Konseyi Aralık 2025 toplantısında Birleşik Krallık, reformlar, çok taraflı anlaşmalar ve gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarına odaklanan bir dizi önceliği vurguladı. Açıklamada, MC14 için net bir siyasi yön ve MC15'e giden yol haritası, E-Ticaret ve Yatırımın Kolaylaştırılması için Kalkınma Anlaşması (IFDA) gibi çok taraflı anlaşmaların hayata geçirilmesi, E-Ticaret moratoryumunun sürdürülmesi ve işleyen bir Uyuşmazlık Çözüm Sistemi taahhüdü gibi konuların masada olması gerektiği belirtildi. Birleşik Krallık, tüm üyelerin MC14'te değer görmesi ve kritik önceliklerinin yansıtılması gerektiğini kabul ederken, iyi niyetle çalışmanın ilerleme için şart olduğunu vurguladı.
Reform Gündemi ve Gelişmekte Olan Ülkeler
Birleşik Krallık, reform gündeminin en önemli öncelik olduğunu ifade ederek, Reform Kolaylaştırıcısı'nın çalışmalarını desteklediğini ve MC14 ile MC15 arasında bir iş planı geliştirilmesini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Ayrıca, En Az Gelişmiş Ülkeler (LDC) ve Afrika Grubu'nun tarım reformu ve gıda güvenliği önerilerine değinilerek, dengeli ve ulaşılabilir sonuçlara odaklanmanın önemi vurgulandı. Gıda güvenliği konusunda, ihracat kısıtlamalarına ilişkin disiplinlerin artırılmasının küresel krizleri hafifletmede anlamlı bir katkı sağlayacağı belirtildi.
Yatırım ve E-Ticaret Anlaşmalarının Önemi
IFDA'nın, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG)'ne ulaşmak için kritik bir doğrudan yatırım aracı olduğu vurgulanarak, özel sektörün bu açığı kapatmasının teşvik edilmesi gerektiği ifade edildi. OECD analizlerine göre, IFDA'nın küresel GSYİH'yi %1'e kadar artırabileceği ve bu faydanın gelişmekte olan ülkelere yöneleceği belirtildi. Ayrıca, E-Ticaret Anlaşması (ECA)'nın da benzer şekilde olumlu etkileri olduğu ve dünyanın her köşesinden üyeler tarafından desteklendiği kaydedildi. Birleşik Krallık, bu anlaşmaların Ek 4'e dahil edilmesi için tam taahhütte bulunduğunu açıkladı.
Teknik Komiteler ve İşbirliği
G90 grubunun yapıcı yaklaşımı ve teknik tartışmaları teknik komitelere taşıma odağı memnuniyetle karşılandı. SPS ve TBT Anlaşmaları'nın uygulama ve işleyişine ilişkin teknik yönlerin teknik komitelerde ele alınması desteklendi. Ayrıca, Havale konusundaki tartışmalarda, önerinin amacının netleştirilmesi gerektiği ve bu aşamada bakanlar düzeyine taşınmasının desteklenmediği, ancak görüşmelere devam edileceği ifade edildi.
Hindistan'ın Endişelerine Yanıt
Birleşik Krallık, Hindistan'ın IFDA ile ilgili endişelerini ele alarak, bu anlaşmanın Doha bakanlar mandası'nı geçersiz kıldığını, piyasa erişimi veya yatırımcı-devlet uyuşmazlık çözümünü kapsamadığını ve WTO kuralları ile uyumlu olduğunu vurguladı. Marakeş Anlaşması'nın 10.9. maddesi'nin çok taraflı anlaşmaların dahil edilmesini tanıdığı belirtilerek, IFDA'nın 128 üye tarafından desteklendiği ve gelişmekte olan ülkelerin önceliği olduğu kaydedildi. Birleşik Krallık, tüm ülkelerle diyaloğa açık olduğunu ve Türkiye ile Ankara'da yapılan yapıcı görüşmeleri örnek gösterdi.
